تبلیغات
دعای ندبه مراغه

مراسم بعدی

  • بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیم ؛ اَلسَّلامُ عَلَى الْحُسَیْنِ وَ عَلى عَلِىِّ بْنِ الْحُسَیْنِ وَ عَلى اَوْلادِ الْحُسَیْنِ وَ عَلى اَصْحابِ الْحُسَیْنِ
  • وب سایت دعای ندبـه مراغـه Nodbeh-shohada.IR
  • اولین سایت جامع و تخصصی دعای ندبـه
  • اطلاع رسانی مراسمات و ویژه برنامه های دعای ندبه مسجد شهدای پهرآباد || حسینیه مرحوم درویش تیموری || حسینیه محمدیه || حسینیه جوانان شهداء
  • مجموعه مقالات مذهبی و مهدوی||دانلود های صوتی و تصویری || پیامک های مناسبتی || اخبار و اطلاعیه های دعای ندبه مسجد شهدای پهرآباد || آهنگ های پیشواز || شرح و تفسیر دعای ندبه || مداحی های مادحین مراغه || تصاویر عزاداری ماه محرم در مراغه و ... .
  • «.مقام معظم رهبری: « اهمیت فضای مجازی به اندازه اهمیت انقلاب اسلامی است

خلاصه آخرین ارسالها

اعتبار سند دعاى ندبه

اعتبار سند دعاى ندبـه


در باب حُجّیِت خبر واحد، بالاخره در علم اصول، اطمینان به صدور، میزان اعتبار شناخته شده وروش عرف وعقلا نیز بر همین نحو قرار دارد، بلکه به اخبار تاریخى، ونقلهائى که بسا از نظر محدّث مورد اعتماد نیست اعتماد مى کنند، وهمین قدر که تاریخ معتبر یا مشهورى واقعه اى را نقل کرده باشد، آن را قبول مى نمایند. ولى علماى اسلام در اخبار واحادیث، به خصوص راجع به احکام شرع، تعیین هدفها، تعالیم دین وتفسیر قرآن وفقه، از این روش عرف، پا را فراتر نهاده وتحقیق ودقّت ورسیدگى بیشترى مى کنند ودر رجال سند احادیث، وعدالت وثِقه بودن راوى وسوابق اخلاقى، وعقیده ومسلک سیاسى او، کاملاً کنجکاوى مى نمایند، وتا اطمینان پیدا نکنند به حدیث عمل نمى نمایند، واصولى که در این موضوع مراعات مى شود حاکى از نهایت دقّت وتفحص واعتناى شیعه به واقع جوئى وحقیقت پژوهى است.
این جهت هم هست که این فحص ورسیدگى، وتحصیل اطمینان به صدور حدیث، در مورد احادیثى که راجع به حکم الزامى شرعى، مثل واجب وحرام، یا معاملات وامور مالى وحقوقى وسیاسى باشد بیشتر انجام مى شود، ومعمولاً در احادیث دیگر، مانند اخبار مربوط به اصول عقائد(9) ومستحبات، به این مقدار رسیدگى ودقت نیاز پیدا نمى شود.
راجع به دعا هم، در صورتى که مضامین آن مقبول وشرع پسند باشد، اگر سند آن معتبر نباشد، وورود آن بالخصوص ثابت نشود، چون به نحو عموم، دعا وارد وراجح واز عبادات مؤکده است، خواندن آن بر حسب عمومات قرآن مجید وروایات دعا، راجح ومستحب است، ودر مقام عمل حاجت زیادى به معرفت سند دعا نیست، وبه همین قصد خوانده مى شود، وبراى درک فیض وثواب مخصوص آن نیز بر حسب اخبار (من بلغ) رجاءً هم که بخوانند به آن نایل مى شوند.
قوّت متن والفاظ ومضامین هم، بر اعتبار دعا مى افزاید وسخن شناسان وکسانى که با اخبار وسخنان اهل بیت: ودعاهائى که از ایشان رسیده مأنوس هستند، آن را مى شناسند. چنانچه از جمله بندى هاى سست، ومضامین کوتاه بعضى از دعاها مى فهمند که از اهل بیت: نیست.
پس از این مقدمه فشرده ومختصر، راجع به اعتبار دعاى شریف ندبه مى گوئیم: این دعا از حیث سند، اگر چه مسند نباشد، مع ذلک اطمینان بخش ومعتبر است وبراى اینکه آن را بخوانیم، ومانند یکى از دعاهاى مشهور ومتداول مواظبت به آن داشته باشیم، به اعتبار بیشتر نیازى نیست زیرا:
1ـ این دعا سید جلیل، صاحب مناقب ومفاخر، (سید رضى الدین على بن طاووس) قدس سرّه که از اعلام قرن هفتم هجرى، واز رجال بزرگ شیعه، ودر علم وورع وزهد وعبادت معروف، وبا اطلاع از کتب وتصنیفات بوده، در کتاب مستطاب اقبال (ص295 ـ 299) ودر کتاب مصباح الزائر فصل هفتم، وشیخ جلیل (محمد بن جعفر بن على مشهدى حائرى) از اعلام قرن ششم، در کتاب مزار معروف به (مزار محمد بن المشهدى) که علامه مجلسى آن را (مزار کبیر) نامیده (دعاء صد وهفتم) نقل کرده اند وهمچنین در مزار قدیم، که ظاهراً از تألیفات (قطب راوندى) است نیز نقل شده، ونقل دعا در مثل هر یک از این سه کتاب، دلیل این است که این شخصیت هاى بزرگ، ومتبحر وحدیث شناس، این دعا را معتبر شناخته اند.
اگر کسى بگوید: مدرکى براى این دعا جز کتاب سید بن طاووس نیست وسیّد هم این دعا را از بعضى شیعیان مجهول الحال نقل کرده است، زیرا عبارت او این است:
(ذکر بعض أصحابنا: قال: قال محمد بن على بن أبى قرة: نقلت من کتاب محمد بن الحسین بن سفیان البزوفرى رضى الله وعنه دعاء الندبة وذکر أنه لصاحب الزمان صلوات الله علیه، ویستحب أن یدعى به فى الاعیاد الاربعة).
جواب این است که:
اولاً، چنانچه گفته شد وپس از این هم خواهیم گفت، در کتاب هائى که پیش از عصر سید تألیف شده، این دعا ذکر شده است.
ثانیاً، فردى چون سید ابن طاووس، از مجهول الحال، به این لفظ (بعض أصحابنا) که مشعر بر تعظیم واحترام است، نقل نمى کند.
ثالثاً، هر کس اهل فن باشد، ملتفت مى شود که مراد ایشان هم از (بعض أصحابنا) همان (شیخ محمد بن المشهدى) صاحب مزار کبیر است، وعبارت او در مزار کبیر که دعاى صد وهفتم آن است که:
(دعاء الندبة، قال محمد بن أبى قرة نقلت من کتاب أبى جعفر محمد بن الحسین بن سفیان البزوفرى رضى الله وعنه هذا الدعاء، وذکر فیه أنه لصاحب الزمان ـ صلوات الله علیه وعجل فرجه وفرجنا به ـ ویستحب أن یدعى به فى الاعیاد الاربعة).
این عبارت را با عبارت سید ابن طاووس پیش هم بگذارید، وخودتان داورى کنید.
2ـ پیش از این سه بزرگوار، شیخ جلیل ثقه (ابو الفرج محمد بن على بن یعقوب بن اسحاق بن ابى قرة قنانى) معاصر نجاشى از شیوخ وبزرگان قرن پنجم، در کتاب دعائى که شیخ محمد بن المشهدى در کتاب مزار، وسید ابن طاووس در مصباح الزائر واقبال، از آن بسیار نقل کرده وبر آن اعتماد فرموده اند، وهمچنین از مآخذ کتاب مزار قدیم مى باشد، این دعا را روایت کرده است، وچنانچه گفته شد ایشان نیز از رجال شیعه مى باشد وعلاوه بر کتاب دعاى مذکور، کتاب دیگرى به نام (التهجد) دارد، ودر کتبى مثل رجال نجاشى وعلاّمه، توثیق شده است، ونقل ایشان نیز دلیل این است که این دعا را معتبر شناخته، وبلکه استحباب خواندن آن را در اعیاد اربعه تأیید کرده است، چنانچه ظاهر این است که سید بن طاووس، وشیخ محمد بن المشهدى ـ علیهما الرحمه ـ نیز آن را بخصوص مستحب مى دانسته اند.
3ـ شیخ جلیل ثقه، ابوجعفر محمد بن الحسین بن سفیان بزوفرى(10) در کتاب دعاى خود، دعاى ندبه را روایت کرده است، وایشان از مشایخ شیخ مفید ـ رضوان الله علیهما ـ است، که بر حسب اسانید روایات کتاب أمالى شیخ ابى على طوسى، شیخ مفید از او بسیار روایت کرده وبراى او طلب رحمت نموده است، ومحدّث نورى، در خاتمه (مستدرک) او را چهل ودوّمین شیخ از مشایخ شیخ مفید شمرده، ووثاقت وجلالت قدر او را گواهى فرموده است، واین شیخ جلیل نیز صریحاً به استحباب خواندن این دعا فتوى داده است
اگر گفته شود: صاحب کتب رجال محمد بن حسین بزوفرى را، مجهول الحال دانسته اند. جواب این است که: چنانچه تحقیق آن شد، ایشان معلوم الحال واز مشایخ شیخ مفید بوده، وآن مرد بزرگ از او بسیار روایت کرده(11) وبراى او طلب رحمت نموده است، چنانچه محمد بن المشهدى و(سید) در حق او (رضى الله عنه) فرموده اند.
اگر کسى بگوید: (محمد بن الحسین بزوفرى در عصر ائمه نبوده تا از امام این دعا را اخذ کرده باشد، ومعلوم نیست از چه کسى واز کجا این دعا را گرفته است).
جواب مى دهیم: مگر کسى گفته است محمد بن الحسین بن سفیان بزوفرى، بدون واسطه این دعا را از امام روایت کرده است، ومگر لازم است که هر کس روایتى را از امام روایت مى کند معاصر با ائمه باشد; مگر نمى شود حدیثى را با سند در کتاب خود روایت کرده باشد، یا روایت معتبر ومسلّمى را با حذف سند، بطور ارسال نقل نماید، بلکه چون در آن اعصار که نزدیک به عصر ائمه: بوده، رسم بر این نبوده است که در کتاب ها روایتى بدون سند بیاورند، واگر هم بدون سند مى آوردند، عین متن را ذکر مى کردند. اطمینان حاصل است که یا این دعا در کتاب بزوفرى با سند بوده وپس از اینکه از کتاب او نقل شده، مسامحةً سند آن را نقل نکرده اند، ویا اینکه آنقدر معروف ومشهور بوده که بزوفرى هم خود را از ذکر سند آن بى نیاز مى شمرده است.
بنا بر این مى توان حدس زد که خواندن این دعا، در اعصار نزدیک به عصر ائمه: وغیبت صغرى هم، مثل عصر ما، بین شیعه متداول ومرسوم بوده، واین شعارى است که دست به دست رسیده واَخلاف از اَسلاف، وبازماندگان از گذشتگان، آن را گرفته، ودر محضر ومنظر محدثین وشیوخ آن اعصار که همه متبحر در علم حدیث، واستاد فن بوده، واز خواندن دعاهاى بى مأخذ، وپیروى از روشهاى بى مدرک، به شدّت ممانعت مى فرمودند خوانده مى شده، وکسى بر اعتبار آن ایرادى نداشته است.
4ـ علاّمه مجلسی; با دقّت وتتبّع واحاطه واطلاع وسیع وفوق العاده اى که در اخبار واحادیث، ورجال روایات، ومعرفت اسانید دارد، علاوه بر آنکه این دعا را در کتاب هایى مثل بحار، وتحفة الزائر ـ که در مقدمه به اعتبار سند ادعیه آن شهادت داده است ـ نقل فرموده، صریحاً وبالخصوص، اعتبار سند دعاى ندبه را که منتهى به حضرت امام جعفر صادق علیه السلام مى شود، تصدیق فرموده است، وعبارت این افتخار عالم اسلام ونابغه جهان علم، در کتاب مستطاب (زاد المعاد) این است.
(و اما دعاى ندبه که مشتمل است بر عقاید حقّه، وتأسف بر غیبت حضرت قائم علیه السلام به سند معتبر، از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام منقول است، که مستحب است این دعاى ندبه را در چهار عید بخوانند یعنى جمعه، عید فطر، عید قربان وعید غدیر).
محقق است که چنین کلام صریح وشهادت محکمى را ایشان بدون مأخذ ومصدر معتبر، نفرموده است.
علاوه بر ایشان، سید جلیل علامه (صدر الدین محمد طباطبائى یزدى) (متوفاى 1154 هجرى) نیز در ابتداى شرحى که به دعاى ندبه مرقوم فرموده، استناد به روایت مروّیه از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام نموده است.
با توجّه به مجموع مطالبى که عرض شد، اعتبار این دعا، به خصوص با ملاحظه متن آن، مُحرز، وصدور آن از امام علیه السلام مورد اطمینان است، واستحباب خواندن آن نیز بالخصوص، وحد اقل از جهت ادله عامّه مسلّم وثابت است، ومحل هیچگونه اشکالى نمى باشد، ومحتاج به تمسک به اخبار (من بلغ) نیست.


(9) در قسمتهائى که عقلى خالص باشد فقط متن حدیث ملاحظه مى شود ولى در قسمت هائى که دلیل اثبات آن نقل باشد، سند حدیث را هم باید ملاحظه کرد.
(10) بزوفر بفتحتین وسکون واو، وفتح فاء، ده بزرگى است از توابع قوسان در نزدیکى واسط بغداد، در کنار نهر موفقى در غربى دجله (معجم البلدان، ج2، ص166).
(11) مرحوم استاد اعظم، زعیم اکبر، آیت الله بروجردى قدس سرّه که در علم رجال وحدیث، ومعرفت طبقات، وتمیز مشترکات، مانند سایر علوم اسلامى یگانه وبى نظیر بود، مى فرمود: یکى از طرق معرفت رجال شخصیت تلامذه وشاگردان آنها است که وقتى شخصیتى مثل مفید از کسى کثر الروایه باشد وقدحى هم در او نشده باشد، اماره است بر آنکه او مورد وثوق واعتماد بوده است.

لطفا دیدگاه ها و نکته نظرات خود را درباره این مطلب مطرح بفرمائید

کاربر گرامی،ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
  • سایت مراجع عظام تقلید web logo

  • احادیث گهربار hadith

    حدیث موضوعی
  • روز شمار فراق Daily departure

  • نگارنده authors

  • لینکهای منتخب Link Dump

  • لوگوی دوستان logo